Trong những tháng đầu năm 2010, kim ngạch xuất khẩu nấm các loại tiếp tục đà tăng trưởng mạnh. Theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan, kim ngạch xuất khẩu nấm tháng 1/2010 đạt 2,1 triệu USD, tăng 192% so với cùng kỳ 2009. Ước tính trong tháng 2/2010, kim ngạch xuất khẩu nấm các loại đạt 1,5 triệu USD, nâng tổng kim ngạch của cả 2 tháng đầu năm 2010 lên 3,6 triệu USD, tăng 176,9% so với cùng kỳ 2009.
Dự báo trong năm 2010 nhu cầu về mặt hàng nấm sẽ tiếp tục tăng cao, đặc biệt là mặt hàng nấm rơm muối. Italia, Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ, Hà Lan.. vẫn là những thị trường xuất khẩu chủ lực đối với các sản phẩm nấm. Trong tháng 1/2010 có 25 thị tr¬ường nhập khẩu nấm của Việt Nam, trong đó thị tr¬ường Italia tiếp tục là thị trường đạt cao nhất về lượng và kim ngạch, đạt 436,6 tấn, kim ngạch 889,9 nghìn USD, tăng 489% về lượng và 510,6% về kim ngạch so với cùng kỳ 2009. Tiếp đến là thị tr¬ường Mỹ với kim ngạch đạt 675 nghìn USD, tăng 94,1% so với cùng kỳ 2009. Đáng chú ý, kim ngạch xuất khẩu nấm sang thị trư¬ờng Đài Loan và Hồng Kông tăng rất mạnh, đạt lần lượt 135,9 nghìn USD và 73,5 nghìn USD tăng lần l¬ượt 426,9% và 567,4%. Tuy nhiên, cũng có một số thị tr¬ường giảm nhẹ nh¬ư Nhật Bản giảm 36%, Đức giảm 20,1%. Đặc biệt, kim ngạch xuất khẩu nấm sang thị trường Cộng Hòa Séc giảm rất mạnh, đạt 1,6 nghìn USD, giảm 54,3%... Xuất khẩu nấm tiếp tục đà tăng tr¬ưởng vững: trong T1/2010 có khá nhiều mặt hàng giảm kim ngạch xuất khẩu như¬ rau cải, cà, rau cần, đậu...nh¬ưng xuất khẩu nấm các loại vẫn đạt mức tăng tr¬ưởng rất cao (tăng 192,1% so với cùng 2009). Nhìn chung các sản phẩm nấm xuất khẩu đều tăng, đặc biệt là nấm rơm muối và nấm kim ngạch với kim ngạch đạt lần lượt 1,2 triệu USD và 24,5 nghìn USD, tăng 220% và 27,8 lần so với cùng thời điểm 2009. Nấm rơm muối cũng là sản phẩm đạt kim ngạch xuất khẩu cao nhất trong số những mặt hàng nấm xuất khẩu. Tiếp đến là mặt hàng nấm rơm đóng lon với kim ngạch đạt 250 nghìn USD, tăng 0,7% so với cùng kỳ 2009. Sản phẩm nấm rơm đóng Ấn Độ chủ yếu được xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hồng Kông và Ôxtrâylia. Xuất khẩu Mộc nhĩ khô trong tháng đầu năm 2010 cũng tăng khá với kim ngạch đạt 53,4 nghìn USD, tăng 46% so với cùng kỳ 2009. Đơn giá xuất khẩu nấm tăng mạnh: Qua biểu đồ có thể thấy giá trung bình xuất khẩu nấm rơm muối tăng khá mạnh, từ mức 1299,2 USD/tấn trong tháng 1/09 lên 1820 USD/tấn trong tháng 12/09. Trong tháng 1/2010, giá nấm rơm muối đã tăng lên 2037 USD/tấn, tăng 11,9% so với tháng 12/09 và tăng 56,8% so với cùng kỳ 2009. Giá nấm rơm muối xuất khẩu sang thị tr¬ường Mỹ tăng từ 18,5 USD/thùng lên 27USD/thùng, tăng 45,9%. Tại Pháp, đơn giá xuất khẩu một tấn nấm rơm muối là 1101,75 USD/tấn, tăng 18,8%...Đáng chú ý, đơn giá xuất khẩu nấm rơm muối sang Trung Quốc, Thái lan và Italia th¬ường cao hơn so với đơn giá xuất khẩu sang thị trường Pháp. Ngoài ra, đơn giá xuất khẩu nấm rơm đóng hộp sang thị tr¬ường Mỹ cũng tăng từ 21 USD/thùng lên 27 USD/thùng, tăng 28,6%. Đơn giá xuất khẩu nấm rơm đóng hộp sang thị trường Nhật Bản tăng từ 26,2 USD/thùng lên 29 USD/thùng, tăng 10,7%... Tuy nhiên, giá của một số loại nấm xuất khẩu sang Mỹ, Italia, Nhật Bản...lại giảm. Cụ thể, giá mộc nhĩ xuất khẩu sang thị trư¬ờng Đài loan hiện là 0,6 USD/kg (CF), giảm 0,1 USD/kg so với cùng kỳ 2009.
Theo giáo sư Reg Leenes, chuyên gia quản lý và tiếp thị xuất khẩu của CBI (một tổ chức phi chính phủ Hà Lan), Việt Nam có rất nhiều rau quả tươi mà thị trường EU đang cần.
Hiện nay thị phần của rau quả tươi Việt Nam tại EU là rất ít. Ngay cả những loại trái cây xuất khẩu chủ lực của Việt Nam cũng chỉ chiếm số lượng khiêm tốn, chẳng hạn thanh long chiếm dưới 1%, chuối khoảng 10%... Có rất nhiều loại trái cây nổi tiếng khác như nhãn, vải, sầu riêng… của Việt Nam chưa có mặt ở EU. Những sản phẩm rau quả mà Việt Nam đang xuất vào EU được người tiêu dùng ưa chuộng, tuy nhiên, số người biết đến những sản phẩm này còn quá ít.
Theo các doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam, họ khó tiếp cận thị trường EU do thị trường này có khá nhiều rào cản. Nhưng trên thực tế, một số nước lân cận Việt Nam như Thái Lan, Malaysia…, hằng năm vẫn xuất vào châu Âu với khối lượng lớn. Do đó, theo giáo sư Reg Leenes, vấn đề cơ bản ở đây là việc xuất khẩu của Việt Nam không ổn định do chưa có nguồn hàng cung cấp thường xuyên, chủ yếu theo mùa vụ tự nhiên; chất lượng sản phẩm thấp và không đồng đều; khả năng xây dựng thương hiệu sản phẩm chưa tốt. Hơn nữa, phía doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam còn hạn chế về trình độ, nghiệp vụ kinh doanh xuất khẩu rau quả tươi, thiếu thông tin thị trường và giá cả, phương thức thanh toán chưa phù hợp với thông lệ quốc tế.
Để khắc phục những khuyến khuyết trên, CBI sẽ phối hợp với Trung tâm tư vấn hỗ trợ nông nghiệp TP HCM về xây dựng chuỗi giá trị từ sản xuất, bảo quản, chế biến đến xuất khẩu thông qua các chương trình huấn luyện, đào tạo tại Việt Nam và thực tế Hà Lan; Giúp doanh nghiệp Việt Nam kết nối với các nhà nhập khẩu từ Châu Âu, nâng cao khả năng nghiên cứu, tìm hiểu thị trường và quản lý xuất khẩu… để họ có thể bán trực tiếp các sản phẩm rau quả vào EU… Trước mắt là các doanh nghiệp và đại diện tại một số tỉnh như TP HCM, Bình Dương, Bình Thuận, Lâm Đồng, Vĩnh Long, Đồng Tháp). Sau đó, những người đã được đào tạo sẽ phổ biến tới các tỉnh thành khác trong cả nước.
Sau khi liên tục giảm sút kể từ tháng 11/08 thì nhu cầu nhập khẩu rau hoa quả đã có dấu hiệu tăng lên trong tháng 2 và 3/2009. Theo số liệu thống kê, kim ngạch nhập khẩu rau hoa quả trong tháng 3/09 đạt 25 triệu USD, tăng 29,6% so với tháng 2/09 và tăng tới 77,6% so với cùng kỳ năm 2008. Tính chung trong quý I năm 2009, kim ngạch nhập khẩu rau hoa quả đạt 69,4 triệu USD, tăng 24% so với cùng kỳ năm 2008.
Diễn biến kim ngạch nhập khẩu rau hoa quả từ năm 2008 đến nay
Thị trường nhập khẩu
Trong 3 tháng đầu năm 2009, có 3 thị trường xuất khẩu rau hoa quả chính vào Việt Nam là Trung Quốc, Hoa Kỳ và Thái Lan. Tổng kim ngạch của 3 thị trường này đạt 47,3 triệu USD, chiếm 68,2% tỉ trọng nhập khẩu. Trong đó, hàng rau quả nhập khẩu từ Trung Quốc có kim ngạch lớn nhất với 37,9 triệu USD, chiếm 74,8% tổng kim ngạch nhập khẩu. So với cùng kỳ 2008, kim ngạch nhập khẩu rau quả từ thị trường này tăng 39%.
Tiếp đến là Hoa Kỳ với kim ngạch nhập khẩu đạt gần 4,8 triệu USD; tăng 10,6% so với 3 tháng cùng kỳ 2008. Tuy nhiên, kim ngạch nhập khẩu rau quả từ thị trường mỹ trong 3 tháng đầu năm có xu hướng giảm dần với mức giảm trung bình qua các tháng khoảng 33 nghìn USD.
Cơ cấu các thị trường nhập khẩu rau hoa quả 3 tháng năm 2009 (Tỷ trọng tính theo kim ngạch)
Đáng chú ý, kim ngạch nhập khẩu rau hoa quả từ Thái Lan tăng mạnh trong 3 tháng đầu năm 2009. Tổng kim ngạch nhập khẩu rau quả từ thị trường này đạt hơn 4,6 triệu USD, trong khi 3 tháng đầu năm 2008 chỉ đạt 1,8 triệu USD, tăng 157%. Đặc biệt, kim ngạch nhập khẩu rau hoa quả từ Ô xtra lia tăng rất mạnh với kim ngạch đạt 2,3 triệu USD, tăng tới 200% so với 3 tháng cùng kỳ 2008.
-Kim ngạch xuất khẩu 3 tháng đầu năm 2009 tăng 7,8% so với cùng kỳ 2008.
-Dự báo kim ngạch xuất khẩu rau hoa quả vào thị trường Nhật Bản sẽ tiếp tục tăng do nhu cầu tăng, đặc biệt các loại hoa và lá.
Theo số liệu thống kê chính thức của Tổng cục Hải quan, kim ngạch xuất khẩu rau hoa quả trong tháng 3/2009 đạt 34,6 triệu USD, tăng 17,8% so với tháng trước và tăng 1,8% so với cùng kỳ 2008. Tính chung trong quý I/2009, kim ngạch xuất khẩu rau hoa quả của Việt Nam đạt 95,3 triệu USD, tăng 7,8% so với cùng kỳ năm 2008.
Qua biểu đồ diễn biến kim ngạch xuất khẩu rau hoa quả cho thấy kim ngạch xuất khẩu sản phẩm này tăng dần qua 3 tháng đầu năm 2009. Đây là tín hiệu lạc quan đối với các doanh nghiệp xuất khẩu rau hoa quả. Tuy nhiên, các doanh nghiệp xuất khẩu cần phát huy lợi thế cạnh tranh của các sản phẩm rau hoa quả trong nước và đẩy mạnh xuất khẩu, nhất là khi đồng USD đang ở mức cao.
Thị trường xuất khẩu chính: Trong cơ cấu các thị trường xuất khẩu rau hoa quả của Việt Nam tháng 3/2009, thì Trung Quốc vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất với kim ngạch đạt 3,3 triệu USD, tăng 17,3% so với tháng 2/09 và tăng 29,7% so với cùng kỳ 2008. Như vậy, sau khi liên tục giảm sút trong tháng 1 và 2, sang tháng 3/09, xuất khẩu rau hoa quả vào thị trường này đã hồi phục trở lại. Tính chung trong quý I/2009, kim ngạch xuất khẩu rau hoa quả vào thị trường Trung Quốc đạt 10,6 triệu USD, tăng 27,8% so với cùng kỳ 2008.
Sản phẩm rau hoa quả xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc chủ yếu là quả Thanh long, Nhãn, Mít sấy, Xoài, Măng cụt và các loại rau đã sấy khô.
Tiếp đến là Liên Bang Nga, trong tháng 3/2009, kim ngạch xuất khẩu rau hoa quả của Việt Nam vào thị trường này đạt 2,3 triệu USD, giảm 32% so với tháng trước và giảm 25,9% so với cùng kỳ 2008. Tuy nhiên, tính chung quý I/2009, kim ngạch xuất khẩu vào thị trường Liên Bang Nga lại tăng nhẹ với mức tăng 1,3% so với cùng kỳ 2008 (kim ngạch đạt 9 triệu USD). Sản phẩm rau hoa quả xuất khẩu sang Liên Bang Nga chủ yếu là Dưa chuột, Dứa, Cơm dừa, Cà chua bi…
Kim ngạch xuất khẩu rau hoa quả của Việt Nam vào thị trường Nhật Bản trong 3 tháng qua giảm nhẹ với 6,9 triệu USD, giảm 1,2% so với cùng kỳ 2008. Tuy nhiên, nếu tính riêng trong tháng 3/09, kim ngạch xuất khẩu rau hoa quả vào Nhật Bản lại tăng khá mạnh với mức tăng tới hơn 40% so với tháng 2/09. Mức tăng mạnh mẽ về kim ngạch xuất khẩu rau hoa quả vào thị trường Nhật Bản đã đánh dấu sự hồi phục trở lại của thị trường này sau khi sụt giảm trong hai tháng đầu năm 2009.
Sản phẩm rau hoa quả xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản chủ yếu là các loại Hoa, lá dương xỉ; rau sấy khô; khoai lang, cà tím…
Dự báo kim ngạch xuất khẩu rau hoa quả vào thị trường này sẽ tiếp tục tăng do nhu cầu tăng, đặc biệt là các loại hoa và lá.
Trong 3 tháng đầu năm 2009, có khoảng 10 thị trường không có đơn hàng xuất khẩu rau hoa quả nào vào. Điều này đồng nghĩa với việc dung lượng thị trường xuất khẩu rau hoa quả bị thu hẹp trong 3 tháng qua.
Thị trường xuất khẩu hàng rau quả tháng 3 và 3 tháng đầu năm 2009
Trong những tháng đầu năm 2010, kim ngạch xuất khẩu nấm các loại tiếp tục đà tăng trưởng mạnh. Theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan, kim ngạch xuất khẩu nấm tháng 1/2010 đạt 2,1 triệu USD, tăng 192% so với cùng kỳ 2009. Ước tính trong tháng 2/2010, kim ngạch xuất khẩu nấm các loại đạt 1,5 triệu USD, nâng tổng kim ngạch của cả 2 tháng đầu năm 2010 lên 3,6 triệu USD, tăng 176,9% so với cùng kỳ 2009. 
